Het effect van de recessie op criminaliteit
Op de vraag waarom de criminaliteitscijfers dan nog niet gestegen zijn, antwoordt Klerks: "Stilte voor de storm. Er lijkt op dit moment ogenschijnlijk weinig aan de hand, maar als je een weak signals-benadering toepast, zie je wel degelijk dat de invloed [...] merkbaar is. Volgens Deloitte [...] signaleren managers meer wangedrag van medewerkers, zoals interne criminaliteit."
"Managers signaleren meer wangedrag van medewerkers"
"We weten dat criminaliteit afhankelijk is van een aantal belangrijke factoren", vertelt Klerks. "Dat zijn armoede, binding en fysieke beschikbaarheid. De crisis beïnvloedt al deze factoren in negatieve zin, dus ik denk dat het wel tijd wordt om ons zorgen te maken. Mensen dreigen hun baan en dus hun inkomen kwijt te raken. Hierdoor wordt de binding met hun werkgever en de maatschappij minder. De fysieke beschikbaarheid wordt groter, omdat mensen thuis komen te zitten en alle tijd hebben."
Mensen raken volgens Klerks gefrustreerd omdat ze onvrijwillig thuis zitten. "Dat, in combinatie met economische stress, maakt de kans op bijvoorbeeld huiselijk geweld groter. Omdat mensen met de ziekte in hun lijf rondlopen, verwacht ik ook dat in het sociaal verkeer meer irritatie zal ontstaan."
Klerks denkt dat het drank- en drugsgebruik zal stijgen. "Bij de crisis in Groot-Brittannië in de jaren negentig zag je een flinke toename van het drank- en drugsgebruik. Men zit de hele dag thuis. Dat betekent niet dat iedereen direct aan de drank en drugs gaat, maar de kans is groter dan bij mensen die de hele dag aan het werk zijn. Drank en drugs werken normvervagend en moeten bovendien bekostigd worden. De keuze voor criminaliteit is dan eerder gemaakt."
"Er komen steeds meer mensen beschikbaar voor een criminele carrière"
Klerks maakt zich vooral zorgen om mensen die weinig perspectief hebben. De groep voor wie dit geldt zal door de recessie volgens Klerks alleen maar groeien. "Er komen dus steeds meer mensen beschikbaar voor een criminele carrière", aldus Klerks. Er zijn volgens hem twee redenen waarom mensen het verkeerde pad opgaan. "Ten eerste omdat ze er meer geld mee kunnen verdienen dan met legaal werk. Een tweede reden is het ontbreken van legaal werk."
Bovendien zou de recessie volgens Klerks voor extra werk in de criminaliteit kunnen zorgen. "Mensen zullen eerder geneigd zijn om goedkopere producten te kopen, ook als de herkomst daarvan niet helemaal zuiver is."
Volgens Klerks lijkt de rest van de wereld de problemen ten aanzien van de recessie een stuk serieuzer te nemen dan Nederland. "Het is naïef om te denken dat dit geen effect heeft op de criminaliteitontwikkeling", zo stelt hij.
De tekst hierboven is gebaseerd op het artikel ‘Stilte voor de storm?' van Robbie Keus. Het werd in 2009 gepubliceerd in het aprilnummer van Secondant, het tijdschrift van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, uitgegeven door Artoos Communicatiegroep bv.
